01Vi phạm quyền sở hữu trí tuệ là gì?

Vi phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể phát sinh khi một cá nhân hoặc tổ chức thực hiện hành vi xâm phạm quyền của chủ thể đang được pháp luật bảo hộ mà không có căn cứ hợp pháp để thực hiện hành vi đó.

Quyền sở hữu trí tuệ bao gồm nhiều nhóm quyền khác nhau, vì vậy cách xác định hành vi vi phạm cũng không giống nhau. Một vụ việc liên quan đến nhãn hiệu sẽ có cách phân tích khác với tranh chấp quyền tác giả, sáng chế hoặc kiểu dáng công nghiệp.

02Luật sư làm gì khi tiếp nhận một vụ vi phạm SHTT?

Công việc đầu tiên của luật sư không phải lúc nào cũng là gửi ngay văn bản cảnh báo. Trước tiên cần đánh giá xem khách hàng có quyền gì, quyền đó còn hiệu lực hay không và hành vi của bên thứ ba có thực sự xâm phạm hay không.

Cách tiếp cận này đặc biệt quan trọng trong những vụ việc có nguy cơ tranh chấp ngược, bởi việc cáo buộc một bên xâm phạm quyền SHTT cần có căn cứ và chứng cứ phù hợp.

03Luật sư kiểm tra quyền của khách hàng như thế nào?

Trước khi yêu cầu xử lý bên vi phạm, luật sư thường kiểm tra hồ sơ xác lập quyền. Đây là cơ sở để xác định phạm vi bảo hộ và tư cách của người yêu cầu.

04Thu thập chứng cứ vi phạm có quan trọng không?

Có. Trong nhiều vụ việc SHTT, chứng cứ quyết định khả năng chứng minh hành vi xâm phạm và lựa chọn phương thức xử lý.

Các nhóm chứng cứ có thể bao gồm:

• Hình ảnh hàng hóa, bao bì, nhãn hiệu hoặc sản phẩm bị cho là xâm phạm.
• Website, sàn thương mại điện tử và tài khoản mạng xã hội.
• Hóa đơn, chứng từ mua bán hoặc tài liệu giao dịch.
• Thông tin về nguồn hàng, địa điểm kinh doanh và chủ thể vi phạm.
• Mẫu hàng hóa thực tế.
• Tài liệu quảng cáo, catalogue và nội dung giới thiệu sản phẩm.
• Thông tin về thời điểm phát hiện và quá trình vi phạm.
• Chứng cứ về doanh thu hoặc thiệt hại khi có yêu cầu bồi thường.

05Luật sư có gửi văn bản yêu cầu chấm dứt vi phạm không?

Có thể. Trong nhiều vụ việc, gửi yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm là một bước được cân nhắc trước khi lựa chọn biện pháp mạnh hơn.

Văn bản có thể yêu cầu bên vi phạm:

• Chấm dứt hành vi xâm phạm.
• Gỡ bỏ nội dung vi phạm trên môi trường trực tuyến.
• Ngừng sản xuất, kinh doanh hoặc quảng cáo hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm.
• Thu hồi hoặc xử lý hàng hóa theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
• Cung cấp thông tin liên quan đến nguồn gốc và phạm vi khai thác.
• Thương lượng về việc cấp phép hoặc bồi thường nếu phù hợp.

Cục Sở hữu trí tuệ cũng hướng dẫn chủ thể quyền có thể xác định mục tiêu thực thi trước khi lựa chọn biện pháp, trong đó việc gửi yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm có thể là bước ban đầu trong những trường hợp phù hợp. :contentReference[oaicite:1]{index=1}

06Nếu bên vi phạm không hợp tác thì xử lý thế nào?

Khi bên bị yêu cầu không tự nguyện chấm dứt hành vi, chủ thể quyền có thể cân nhắc các cơ chế thực thi khác. Pháp luật Việt Nam có các cơ chế dân sự, hành chính và hình sự tùy trường hợp.

07Khi nào nên xử lý vi phạm bằng biện pháp hành chính?

Biện pháp hành chính có thể được cân nhắc khi chủ thể quyền cần ngăn chặn hoặc xử lý hành vi xâm phạm trong phạm vi thẩm quyền của cơ quan chức năng.

Luật Sở hữu trí tuệ quy định các hành vi xâm phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính và có thể áp dụng các hình thức, biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. :contentReference[oaicite:3]{index=3}

Luật sư có thể hỗ trợ:

1. Đánh giá hành vi có thuộc trường hợp có thể xử lý hành chính hay không.
2. Xác định cơ quan có thẩm quyền.
3. Chuẩn bị tài liệu chứng minh quyền.
4. Chuẩn bị chứng cứ về hành vi vi phạm.
5. Soạn hồ sơ yêu cầu xử lý.
6. Phối hợp giải trình, cung cấp tài liệu trong quá trình cơ quan chức năng xác minh.

08Khi nào nên khởi kiện ra Tòa án?

Khởi kiện dân sự thường được cân nhắc khi chủ thể quyền cần yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp, đặc biệt khi có yêu cầu về bồi thường thiệt hại hoặc các biện pháp bảo vệ quyền thuộc thẩm quyền của Tòa án.

Luật sư có thể hỗ trợ xác định:

• Quan hệ tranh chấp và căn cứ khởi kiện.
• Chủ thể có quyền khởi kiện.
• Tòa án có thẩm quyền.
• Chứng cứ chứng minh quyền và hành vi xâm phạm.
• Thiệt hại thực tế và căn cứ yêu cầu bồi thường.
• Các yêu cầu mà nguyên đơn có thể đưa ra.
• Chiến lược tố tụng và phương án thương lượng trong quá trình giải quyết.

09Luật sư xác định mức thiệt hại như thế nào?

Đây thường là phần khó trong các tranh chấp SHTT. Việc có hành vi xâm phạm không đồng nghĩa với việc mọi khoản thiệt hại mà chủ thể quyền đưa ra đều mặc nhiên được chấp nhận.

Cần xem xét các tài liệu như:

• Doanh thu hoặc lợi nhuận bị ảnh hưởng.
• Chi phí hợp lý để ngăn chặn và khắc phục hành vi vi phạm.
• Mức độ và thời gian khai thác trái phép.
• Quy mô hàng hóa hoặc dịch vụ vi phạm.
• Giá trị thương mại của quyền SHTT.
• Thiệt hại về uy tín hoặc lợi ích hợp pháp khác nếu có căn cứ chứng minh.

Vì vậy, luật sư thường cần phối hợp giữa hồ sơ pháp lý và dữ liệu kinh doanh để xây dựng yêu cầu bồi thường có cơ sở.

10Vi phạm trên Facebook, TikTok, YouTube và sàn thương mại điện tử xử lý thế nào?

Vi phạm SHTT trên môi trường số có thể diễn ra nhanh và khó xác định người đứng sau tài khoản. Vì vậy, việc thu thập chứng cứ ngay khi phát hiện vi phạm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Luật sư có thể hỗ trợ:

Thực tiễn thực thi năm 2026 cho thấy cơ quan nhà nước đang tăng cường xử lý hành vi xâm phạm trên môi trường số, bao gồm các vụ việc liên quan đến bản quyền trực tuyến và các quyền SHTT khác. :contentReference[oaicite:4]{index=4}

11Luật sư xử lý hàng giả, hàng nhái vi phạm nhãn hiệu ra sao?

Với hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hoặc hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT, luật sư cần phân biệt giữa hàng hóa vi phạm quyền đối với nhãn hiệu và các trường hợp có dấu hiệu giả mạo theo quy định pháp luật.

Các tài liệu cần thu thập có thể bao gồm:

• Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.
• Mẫu nhãn hiệu được bảo hộ.
• Mẫu hàng hóa thực tế.
• Thông tin về nơi sản xuất hoặc kinh doanh.
• Hóa đơn, chứng từ và thông tin giao dịch.
• Hình ảnh quảng cáo và phân phối.
• Kết quả giám định SHTT nếu cần thiết.

12Có nhất thiết phải gửi cảnh báo trước khi xử lý vi phạm không?

Không phải mọi trường hợp đều có cùng một trình tự bắt buộc. Việc có nên gửi văn bản cảnh báo trước hay không phụ thuộc vào mục tiêu và tính chất vụ việc.

13Thuê luật sư xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ có lợi ích gì?

Vụ việc SHTT thường liên quan đồng thời đến quyền pháp lý, chứng cứ và hoạt động kinh doanh. Luật sư có thể giúp khách hàng phân tách từng vấn đề và lựa chọn phương án phù hợp.

Khi cần tìm người có chuyên môn trong lĩnh vực này, doanh nghiệp có thể tham khảo luật sư sở hữu trí tuệ và các nguồn chuyên môn về pháp luật sở hữu trí tuệ để có thêm thông tin trước khi lựa chọn phương án.

14Quy trình luật sư xử lý một vụ vi phạm SHTT

15Những sai lầm thường gặp khi xử lý vi phạm SHTT

1. Chỉ có giấy chứng nhận nhưng không có chứng cứ về hành vi vi phạm

Giấy chứng nhận chứng minh quyền nhưng không tự động chứng minh toàn bộ nội dung của hành vi xâm phạm đang xảy ra.

2. Gửi văn bản cảnh báo quá sớm

Nếu hành vi có thể bị xóa hoặc thay đổi nhanh chóng, cần cân nhắc việc bảo toàn chứng cứ trước.

3. Không xác định đúng người vi phạm

Một tài khoản bán hàng trên mạng chưa chắc đã cung cấp đầy đủ thông tin về chủ thể đứng sau hoạt động đó.

4. Yêu cầu bồi thường nhưng không chuẩn bị chứng cứ thiệt hại

Yêu cầu bồi thường cần có căn cứ và tài liệu phù hợp để chứng minh.

5. Chỉ tập trung vào một biện pháp

Tùy vụ việc, thương lượng, hành chính và dân sự có thể được cân nhắc theo những mục tiêu khác nhau.

6. Tự ý đăng thông tin cáo buộc lên mạng xã hội

Việc công khai cáo buộc khi chưa kiểm chứng đầy đủ có thể làm phát sinh các vấn đề pháp lý khác.

16Khi nào nên thuê luật sư xử lý vi phạm quyền SHTT?

Không phải mọi hành vi vi phạm đều cần thuê luật sư ngay từ đầu. Tuy nhiên, nên cân nhắc hỗ trợ pháp lý chuyên sâu khi:

• Giá trị thương mại của quyền SHTT lớn.
• Vi phạm diễn ra trên diện rộng hoặc kéo dài.
• Đối phương không hợp tác sau khi được yêu cầu.
• Có nguy cơ mất hoặc tiêu hủy chứng cứ.
• Cần yêu cầu bồi thường thiệt hại.
• Cần xử lý đồng thời nhiều chủ thể.
• Vụ việc có yếu tố nước ngoài.
• Cần xử lý tại Tòa án hoặc cơ quan thực thi chuyên ngành.

17Câu hỏi thường gặp